بازار پوشاک و جای خالی جشنواره مد و لباس

سالی که آخرین ماه آن را سپری می‌کنیم، سرشار از جشنواره‌های پرهیاهوی مد و لباس بود که اگر نتیجه موفقیت‌آمیزی داشت، باید این روزها ویترین فروشگاه‌ها از شکل و الگوهای ارائه شده انباشته می‌شد، در حالی‌که هنوز این نمایشگاه‌ها توان مهار بازار و سلیقه افراد را ندارند و همین امر طرح‌های ارائه‌شده را روانه بایگانی جشنواره‌های ملی و محلی می‌کند. سالی که گذشت استانداری تهران بزرگ‌ترین جشنواره مد و لباس را با عنوان «زنان سرزمین من» برگزار کرد. ارائه الگوهای ایرانی  اسلامی لباس اساس این جشنواره و دستور کار وزارت ارشاد بود که تاکنون با گذشت ماه‌ها نتوانسته به مرز عملیاتی شدن برسد و مرور بازار براحتی نشان می‌دهد هنوز الگوهای لباس غربی، کنترل بازار لباس را در دست دارد. یکی از علل عمده این ناکامی را می‌توان در نبود رابطه میان طراحان لباس و تولیدکنندگان دانست. از سوی دیگر نبود سازمان‌های غیردولتی و واسط و ضعیف بودن برخی سازمان‌های محلی که توان رقابت با موج واردات لباس را ندارند، از علل عقیم‌ماندن برنامه‌های امسال است.

به طور کلی صاحبان سرمایه در بخش پوشاک ایران علاقه‌ای به سرمایه‌گذاری برای الگوهای جدید لباس ندارند، چرا که از سودآور بودن آن مطمئن نیستند، همچنین حاکمیت بخش دولتی [در دخالت مستقیم نهادهای دولتی مانند استانداری، وزارت کشور، وزارت ارشاد و...] در جشنواره‌های مد و لباس، منجر به القای این نگاه شده که الگوهای موجود در جشنواره‌ها، جنبه تشریفاتی دارند که از بالا به بدنه جامعه تزریق می‌شوند و هنوز الگوهای وارداتی غرب در جلب ذائقه عمومی موفق‌ترند.

نکته مهم دیگر در صنعت پوشاک این است که مد در ایران مانند نساجی صنعتی بحران‌زده است، در حال حاضر دانشجویان و دانش‌آموختگان زیادی در بخش طراحی مد و لباس فعالند که متاسفانه از طرح‌های آنان استقبال نمی‌شود که می‌توان علت را در بالا بودن هزینه تولید ذکر کرد. الگوهای غربی، سری‌دوزی، واردات مستقیم برخی پوشاک و... هم سودآوری بالایی دارند و هم ریسک کمتر، نتیجه چنین است که در فصل خرید  که بازارها بیشترین مشتری را در بخش پوشاک دارند  جشنواره‌های مد و لباس به فراموشی سپرده می‌شود و الگوهای لباس از شکل و محتوایی غیربومی بهره می‌گیرد. لباس‌هایی که این روزها اسکناس‌های رنگی را از کیف مشتریان می‌قاپد، همان الگوهایی است که چه به لحاظ شکل، رنگ یا جنس به الگوهای طراحی شده در داخل دهن‌کجی می‌کند و الگوهای بومی  اسلامی را به صندوقچه فراموشی می‌سپارد تا شاید سال آینده در جشنواره دیگری با هیاهوی بسیار از این صندوق به درآیند.

کتایون مصری